Benzodiazepines

Benzodiazepines

ยา Benzodiazepines (เบนโซไดอะซีปีน) เป็นกลุ่มยาที่ทำงานในระบบประสาทส่วนกลาง นำไปใช้รักษาได้หลายอาการ เช่น อาการนอนไม่หลับ ภาวะลมชัก หรือคลายความวิตกกังวล ซึ่งอาจพบได้ในผู้ป่วยโรคไบโพลาร์ ยา Benzodiazepines มักถูกนำมาใช้เพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ตามความจำเป็นในการบรรเทาอาการ เพราะเป็นยาที่มีอัตราเสี่ยงต่อการเสพติดและการดื้อยาสูง

Benzodiazepines

เกี่ยวกับ Benzodiazepines

กลุ่มยา เบนโซไดอะซีปีน
ประเภทยา ยาตามใบสั่งแพทย์ 
สรรพคุณ เป็นยานอนหลับ คลายความวิตกกังวล ยาคลายกล้ามเนื้อ ช่วยหยุดเหล้าและรักษาโรคแพนิค
กลุ่มผู้ป่วย ผู้ใหญ่และเด็ก
รูปแบบของยา ยารับประทานชนิดแคปซูลและเม็ด ยาฉีด


คำเตือนการใช้ยา Benzodiazepines

  • ควรแจ้งให้แพทย์ทราบถึงประวัติทางการแพทย์ของตนก่อนใช้ยา
  • ไม่แนะนำสำหรับผู้ที่ตั้งครรภ์หรือมีแนวโน้มจะตั้งครรภ์
  • หากต้องให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา
  • ระหว่างใช้ยา ต้องจำกัดการบริโภคแอลกอฮอล์
  • ยา Benzodiazepines ไม่เหมาะกับผู้ที่เป็นโรคตับหรือโรคไต
  • ผู้สูงอายุมักไวต่อผลข้างเคียงของตัวยา ควรใช้ยาอย่างระมัดระวัง
  • การสูบบุหรี่อาจทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลงได้
  • ระหว่างใช้ยา ไม่ควรกินผลไม้จำพวกส้ม หรือดื่มน้ำผลไม้จำพวกส้ม นอกจากแพทย์จะแนะนำ
  • ควรแจ้งให้แพทย์ทราบถึงยาที่ใช้อยู่ เพราะยา Benzodiazepines อาจทำปฏิกิริยากับยาบางชนิด เช่น ไซเมทิดีน (Cimetidine) ไดซัลฟิแรม (Disulfiram) ยานอนหลับ ยาระงับปวดหรือยาสำหรับภาวะซึมเศร้า เป็นต้น

ปริมาณการใช้ยา Benzodiazepines
ยา Benzodiazepines มีหลายชนิด ปริมาณการใช้จึงแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับตัวผู้ป่วย ประวัติการใช้ยาระงับประสาท และวัตถุประสงค์ในการใช้รักษา รวมถึงโรคประจำตัวของผู้ป่วย ควรปรึกษาแพทย์และอ่านฉลากยาอย่างละเอียดก่อนใช้ทุกครั้ง

ตัวอย่างปริมาณการใช้ยา Benzodiazepines

  • คลายความวิตกกังวล
    • ผู้ใหญ่
      ยารับประทานปริมาณ 2-10 มิลลิกรัม วันละ 2-4 ครั้ง
      ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือหลอดเลือดดำปริมาณ 2-5 มิลลิกรัม ฉีดซ้ำทุก ๆ 3-4 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น (วิตกกังวลระดับปานกลาง)
      ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือหลอดเลือดดำปริมาณ 5-10 มิลลิกรัม ฉีดซ้ำทุก ๆ 3-4 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น (วิตกกังวลระดับรุนแรง)
    • ผู้สูงอายุ
      ยารับประทาน 2-2.5 มิลลิกรัม วันละ 1-2 ครั้ง
      ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือหลอดเลือดดำปริมาณ 2-5 มิลลิกรัม ฉีดซ้ำทุก ๆ 3-4 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น
    • เด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป
      ยารับประทาน 1-2.5 มิลลิกรัม วันละ 3-4 ครั้ง
  • กล้ามเนื้อกระตุก
    • ผู้ใหญ่
      ยารับประทานปริมาณ 2-10 มิลลิกรัม วันละ 2-4 ครั้ง
      ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือหลอดเลือดดำปริมาณ 5-10 มิลลิกรัม ฉีดซ้ำทุก ๆ 3-4 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น
    • ผู้สูงอายุ
      ยารับประทาน 2-2.5 มิลลิกรัม วันละ 1-2 ครั้ง
      ยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือหลอดเลือดดำปริมาณ 2-5 มิลลิกรัม ฉีดซ้ำทุก ๆ 3-4 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น
    • เด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป
      ยารับประทาน 1-2.5 มิลลิกรัม วันละ 3-4 ครั้ง
  • โรคลมชัก
    • ผู้ใหญ่
      ยารับประทานปริมาณ 2-10 มิลลิกรัม วันละ 2-4 ครั้ง
      ยาเหน็บทางก้นปริมาณ 0.2 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
    • ผู้สูงอายุ
      ยารับประทาน 2-2.5 มิลลิกรัม วันละ 1-2 ครั้ง
      ยาเหน็บทางก้นปริมาณ 0.2 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
    • เด็ก
      ยารับประทาน 1-2.5 มิลลิกรัม วันละ 3-4 ครั้ง (อายุ 6 เดือนขึ้นไป)
      ยาเหน็บทางก้นปริมาณ 0.5 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (อายุ 2-5 ปี)
      ยาเหน็บทางก้นปริมาณ 0.3 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (อายุ 6-11 ปี)
      ยาเหน็บทางก้นปริมาณ 0.2 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (อายุ 12 ปีขึ้นไป)
  • ยาไดอะซีแพม (Diazepam)
  • ยาโคลนาซีแพม (Clonazepam)
    • โรคแพนิค
      • ผู้ใหญ่
        ยารับประทานปริมาณ 0.25 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง (สูงสุดไม่เกิน 4 มิลลิกรัมต่อวัน)
    • โรคลมชัก
      • ผู้ใหญ่
        ยารับประทานปริมาณ 1.5 มิลลิกรัม แบ่งให้เป็น 3 ครั้งใน 1 วัน หากยังไม่สามารถควบคุมอาการได้ อาจต้องเพิ่มปริมาณเป็น 0.5-1 มิลลิกรัมทุก ๆ 3 วัน (สูงสุดไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อวัน)
      • เด็ก
        ยารับประทานปริมาณ 0.01-0.05 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม แบ่งให้ 2-3 ครั้งใน 1 วัน (อายุไม่เกิน 10 ปี หรือน้ำหนักตัวไม่เกิน 30 กิโลกรัม สำหรับเด็กที่อายุเกิน 10 ปี และน้ำหนักตัวเกิน 30 กิโลกรัม ให้ใช้ปริมาณยาเท่าผู้ใหญ่)
  • ยาลอราซีแพม (Lorazepam)
    • คลายความวิตกกังวล
      • ผู้ใหญ่
        ยารับประทานปริมาณ 2-3 มิลลิกรัม แบ่งให้เป็น 2-3 ครั้งต่อวัน
        ยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำปริมาณทั้งหมด 2 มิลลิกรัม หรือ 0.044 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับว่าแบบไหนปริมาณน้อยกว่ากัน
      • ผู้สูงอายุ
        ยารับประทานปริมาณ 1-2 มิลลิกรัม โดยแบ่งปริมาณการให้ยาให้มากกว่า 1 ครั้งต่อวัน
      • เด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป
        ยารับประทานปริมาณ 2-3 มิลลิกรัม แบ่งให้เป็น 2-3 ครั้งต่อวัน
    • นอนไม่หลับ
      • ผู้ใหญ่
        ยารับประทานปริมาณ 2-4 มิลลิกรัม ใช้ก่อนนอน
      • เด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป
        ยารับประทานปริมาณ 2-4 มิลลิกรัม ใช้ก่อนนอน
  • การใช้ยา Benzodiazepines

    • ควรใช้ยาตามที่ฉลากระบุหรือแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ห้ามเพิ่มปริมาณการใช้หรือใช้บ่อย กว่าที่กำหนด
    • การกินยาไม่ตรงตามปริมาณที่กำหนดหรือกินผิดเวลาอาจทำให้ประสิทธิภาพของตัวยาลดลง
    • ให้กินยาพร้อมอาหารหรือนมหากปรากฏอาการท้องเสีย
    • ควรกินยาก่อนเข้านอน 30-60 นาที หากใช้เพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับ
    • หากแพทย์ยังไม่อนุญาต ห้ามหยุดใช้ยาโดยเด็ดขาด
    • หากลืมกินยา ควรรีบกินยาทันทีที่นึกขึ้นได้ แต่หากใกล้จะถึงเวลากินยาครั้งต่อไปแล้ว ให้ข้ามยาที่ลืมกินนั้นไป โดยห้ามเพิ่มปริมาณยาในครั้งต่อไปเด็ดขาด
    • ควรเก็บยาไว้ในอุณหภูมิห้อง หรือประมาณ 15-30 องศาเซลเซียส ไม่ควรเก็บในที่ที่มีความร้อนและชื้น และไม่ควรสัมผัสแสงโดยตรง
    • หากใช้ยาเกินขนาดอาจปรากฏอาการ เช่น ง่วงซึม สับสนหรือหมดสติ ควรรีบไปพบแพทย์โดยทันที

    ผลข้างเคียงจากการใช้ยา Benzodiazepines

    หากใช้ยาเกินขนาดผลข้างเคียงของยา Benzodiazepines อาจค่อนข้างรุนแรง จึงทำให้ยาชนิดนี้ถูกนำไปใช้เป็นยาสลบเพื่อใช้ล่วงละเมิดทางเพศ หรือหากใช้ยาเกินขนาดบ่อยครั้ง อาจทำให้ผู้ใช้เสพติดยาหรืออาจส่งผลให้เสียชีวิตได้ นอกจากนี้ ยังมีผลข้างเคียงอื่น ๆ ดังนี้

    • ง่วงซึม
    • ปากแห้ง 
    • ปวดศีรษะ ซึมเศร้า
    • น้ำหนักขึ้น ท้องผูก
    • สับสน เวียนศีรษะ คลื่นไส้
    • การมองเห็นเปลี่ยนไป
    • มีปัญหากับการหายใจ สั่น
    • ทารกแรกเกิดพิการ (ในกรณีที่ใช้ยาระหว่างตั้งครรภ์)