อาการของโรคซึมเศร้าและความรุนแรงที่เกิดกับผู้ป่วยแต่ละรายนั้นแตกต่างกันออกไป บางคนอาจแสดงอาการเศร้า เบื่อ เหงาผิดปกติ แสดงอาการเพียงไม่กี่อย่าง ในขณะที่บางคนแสดงหลายอาการร่วมกัน บางคนอาจรุนแรงถึงขั้นคิดฆ่าตัวตาย และแม้จะถูกเรียว่าโรคซึมเศร้า แต่ผู้ป่วยบางคนอาจไม่แสดงออกถึงความรู้สึกเศร้าตรง ๆ ก็ได้ โดยอาการของโรคซึมเศร้าที่อาจเกิดขึ้นมีดังนี้
ด้านจิตใจและอารมณ์
- รู้สึกหดหู่ เศร้า ตลอดเวลา
- รู้สึกสิ้นหวัง ทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเองไม่ไหว
- มองโลกในแง่ร้าย รู้สึกว่าตนไร้ค่า โดดเดี่ยว และมีความรู้สึกผิด
- ขาดสมาธิในการจดจ่อ จดจำ หรือการตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ
- กระสับกระส่าย หงุดหงิด ฉุนเฉียวง่าย
- มีความคิดที่จะฆ่าตัวตายหรือพยายามฆ่าตัวตาย ทำร้ายตัวเอง
ด้านร่างกาย
- เคลื่อนไหวหรือพูดจาช้ากว่าปกติ
- รู้สึกอ่อนล้า เอื่อยเฉื่อย เหนื่อยตลอดเวลา
- อาจรู้สึกอยากอาหารหรือไม่อยากอาหารก็ได้ น้ำหนักเพิ่มขึ้นหรือลดลง
- ท้องผูก
- นอนหลับยาก ตื่นเช้า หรือนอนนานกว่าปกติ
- เจ็บปวดตามร่างกายโดยไม่ทราบสาเหตุ
- รอบเดือนผิดปกติ
- ความสนใจเรื่องเพศลดลง
ด้านพฤติกรรม
- ทำงานได้ไม่ดีหรือไม่มีประสิทธิภาพเท่าเดิม
- เข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมน้อยลง แยกตัว ไม่ค่อยออกไปพบปะสังสรรค์กับเพื่อน
- หมดความสนใจในกิจกรรมหรืองานอดิเรกที่เคยสนใจ
- อาจหันไปพึ่งสารเสพติด
นอกจากนี้ อาการของภาวะซึมเศร้ายังแตกต่างกันไปตามอายุและเพศของผู้ป่วย ดังนี้
อาการซึมเศร้าในผู้ชาย อาการซึมเศร้าในผู้ชายมักไม่แสดงความรู้สึกแย่หรือสิ้นหวังได้เหมือนผู้หญิง แต่มักมีความอ่อนล้า หงุดหงิด นอนหลับยาก และหมดความสนใจในงานและกิจกรรมต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีความเป็นไปได้ที่จะหันไปพึ่งพาแอลกอฮอล์และสารเสพติด อาจแสดงอารมณ์โกรธ ก้าวร้าว และขาดความมั่นใจ บางคนอาจหันไปทุ่มเทให้กับงานและหลีกเลี่ยงการพูดคุยถึงอาการซึมเศร้ากับเพื่อนและครอบครัว
อาการซึมเศร้าในผู้หญิง โรคซึมเศร้ามักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย เนื่องมาจากปัจจัยทางด้านชีวภาพ ฮอร์โมน และด้านจิตวิทยาที่ต่างกัน โดยผู้หญิงมักแสดงอาการในลักษณะของอารมณ์เศร้า เกิดความรู้สึกผิด รู้สึกไร้ค่า ภาวะซึมเศร้าในผู้หญิงนี้สามารถได้รับผลกระทบจากฮอร์โมนระหว่างการมีรอบเดือน วัยหมดประจำเดือน และหลังการคลอดบุตรได้ด้วย
อาการซึมเศร้าในวัยรุ่น ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นมักสังเกตได้จากการบึ้งตึง หงุดหงิดง่าย มองโลกในแง่ร้าย รู้สึกไม่ได้รับการเข้าใจ มีปัญหาการเรียน อาการจากภาวะซึมเศร้าอาจคล้ายคลึงกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นเป็นปกติในวัยรุ่น ให้สังเกตว่ามีอาการดังกล่าวมาเป็นระยะเวลานานเท่าไหร่ รวมถึงระดับความรุนแรงของอาการหรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปจากปกติ นอกจากนี้ วัยรุ่นที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าอาจมีความผิดปกติอื่นร่วมด้วย เช่นวิตกกังวล กินมากกว่าปกติ หรือใช้สารเสพติด
อาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุ มักแสดงอาการของภาวะซึมเศร้าทางด้านร่างกายมากกว่าทางอารมณ์หรืออาการซึมเศร้าโดยทั่วไป เช่น เจ็บปวดตามร่างกายอย่างไม่ทราบสาเหตุ เหนื่อยล้า มีปัญหาในการนอนหลับและการจดจำ หงุดหงิดง่ายขี้บ่น รวมถึงอาจมีอาการเพิกเฉยต่อลักษณะทางภายนอกของตนเอง ไม่ดูแลตัวเอง และไม่ยอมรับประทานยารักษาโรคประจำตัวที่เป็นอยู่
