ARBs (Angiotensin Receptor Blockers) หรือยาปิดกั้นการทำงานของแองจิโอเทนซิน รีเซฟเตอร์ เป็นกลุ่มยาที่ใช้รักษาโรคความดันโลหิตสูง ภาวะหัวใจวาย และโรคไตวายเรื้อรัง โดยออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของสารแองจิโอเทนซิน 2 (Angiotensin II) ที่ทำให้หลอดเลือดตีบแคบ ส่งผลให้หลอดเลือดขยายหรือคลายตัว ความดันในหลอดเลือดจึงลดลงและหัวใจสูบฉีดเลือดได้ดีขึ้น นอกจากนี้ อาจนำไปใช้รักษาหรือป้องกันปัญหาสุขภาพอื่นตามดุลยพินิจของแพทย์
แพทย์จะจ่ายยา ARBs ให้กับผู้ป่วยแตกต่างกันไป บางกรณีอาจใช้แทนกลุ่มยาที่มีลักษณะคล้ายกัน อย่างยาเอซีอี อินฮิบิเตอร์ (ACE Inhibitor) ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ตอบสนองต่อยาได้ไม่ดีหรือเกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์หลังใช้ยาในกลุ่มดังกล่าว
ตัวอย่างยาในกลุ่ม ARBs เช่น ยาลอซาร์แทน (Losartan) ยาเทลมิซาร์แทน (Telmisartan) ยาอาซิลซาร์แทน (Azilsartan) ยาแคนดิซาร์แทน (Candesartan) หรือยาโอลมีซาร์แทน (Olmesartan) เป็นต้น
คำเตือนในการใช้ยา ARBs
เพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการใช้ยา ผู้ป่วยควรระมัดระวังและปฏิบัติตามคำแนะนำต่อไปนี้
- แจ้งให้แพทย์ทราบถึงประวัติทางสุขภาพ ประวัติแพ้ยาหรือส่วนประกอบของยาในกลุ่มนี้ เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่นตามมา
- แจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยา วิตามิน หรือสมุนไพรทุกชนิดที่กำลังใช้อยู่ เพราะยาบางชนิดอาจทำปฏิกิริยากับยาในกลุ่มนี้ ทำให้ตัวยามีประสิทธิภาพลดลงหรือเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียง เช่น ยาเอซีอี อินฮิบิเตอร์อาจทำให้เสี่ยงต่อความดันโลหิตต่ำ อันตรายต่อไต หรือมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง ยาแก้ปวดอย่างยาไอบูโพรเฟนหรือยานาพรอกเซนที่ทำให้ระดับโพแทสเซียมในเลือดเพิ่มสูง เป็นต้น
- ผู้ป่วยอาจต้องเข้ารับการตรวจเลือดหรือตรวจการทำงานของไตขณะใช้ยาเป็นประจำตามคำสั่งของแพทย์
- ในระหว่างใช้ยา ARBs ผู้ป่วยควรเลือกรับประทานอาหารที่มีเกลือและโพแทสเซียมต่ำ ไม่ควรรับประทานสารทดแทนเกลือหรืออาหารที่มีโพแทสเซียมปริมาณมาก
- ผู้สูงอายุควรใช้ยา ARBs ด้วยความระมัดระวังและปฏิบัติตามคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลอย่างเคร่งครัด
- ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ยาในกลุ่ม ARBs เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพรุนแรงอื่น ๆ อย่างภาวะน้ำคร่ำน้อย ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์
ผลข้างเคียงของการใช้ยา ARBs
ยา ARBs อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่แตกต่างกันไปในแต่ละคน หากผู้ป่วยอาการไม่ดีขึ้นหรือรุนแรงมากขึ้นควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและปรับการรักษาให้เหมาะสม โดยตัวอย่างผลข้างเคียงที่พบได้ เช่น
- ปวดศีรษะ
- เวียนศีรษะ คล้ายจะหมดสติ
- ความดันโลหิตต่ำ
- ง่วงซึม
- อ่อนเพลีย
- มีอาการคล้ายไข้หวัด
- อาหารไม่ย่อย อาเจียน ท้องเสีย
- ปวดหลัง ปวดเกร็งกล้ามเนื้อหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง
- นอนไม่หลับ
นอกจากนี้ การใช้ยา ARBs อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่เป็นอันตราย แต่พบได้ค่อนข้างน้อย เช่น อาการแพ้ยาที่รุนแรง ตับหรือไตวาย มีอาการบวมของเนื้อเยื่อใต้ชั้นผิวหนังหรือแองจีโออีดีมา เซลล์เม็ดเลือดขาวต่ำ หรือหัวใจเต้นผิดปกติจากระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง อย่างไรก็ตาม หากพบความผิดปกติใด ๆ ในระหว่างการใช้ยา ผู้ป่วยควรหยุดใช้ยาแล้วรีบแจ้งให้แพทย์ทราบเพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วย
