ข้ามไปที่เนื้อหา
การมีสุขภาพดี

มะระ กับสรรพคุณทางการแพทย์

อัปเดตล่าสุด 9 ธ.ค. 2565

มะระ เป็นผักรสขมที่เชื่อกันว่ามีฤทธิ์เป็นยารักษาโรค นิยมนำมาประกอบอาหารเพื่อบำรุงร่างกาย โดยเชื่อว่าอาจมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยโรคเบาหวาน ช่วยสมานแผล หรือแม้แต่อาจต้านเชื้อเอชไอวี

มะระ

ในประเทศไทย มีมะระอยู่ 2 สายพันธุ์ที่คุ้นเคยกันดี คือ มะระจีน มีผลขนาดใหญ่ สีเขียว ผิวขรุขระ นิยมนำมาทำต้มจืด อีกสายพันธุ์หนึ่งคือมะระขี้นก มีขนาดเล็กกว่ามะระจีน รสชาติขมกว่า แต่ก็ให้คุณประโยชน์ต่อร่างกายไม่ต่างกัน

แต่คำกล่าวอ้างถึงสรรพคุณของมะระนั้น จะจริงหรือเท็จมากน้อยเพียงใด มีการศึกษาและหลักฐานทางการแพทย์บางส่วนได้พิสูจน์แง่มุมต่าง ๆ ของมะระไว้ ดังนี้

มะระกับการรักษาโรคเบาหวาน

การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเป็นวิธีการรักษาโรคเบาหวาน หากระดับน้ำตาลในเลือดสูงอย่างต่อเนื่อง อาจสร้างความเสียหายต่อเส้นประสาท หลอดเลือด และอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกาย หลายคนคงเคยได้ยินมาว่ามะระช่วยรักษาโรคเบาหวานได้ อาจเป็นเพราะในมะระมีสารเคมีบางอย่างทำหน้าที่เหมือนอินซูลิน ซึ่งมีรายงานการศึกษาบางชิ้นระบุว่า การรับประทานมะระอาจช่วยปรับระดับน้ำตาลในเลือดได้ และอาจมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 2 ด้วย แต่ในขณะเดียวกันมีการศึกษาบางส่วนที่แสดงผลแตกต่างออกไป โดยพบว่ามะระไม่ได้ช่วยปรับระดับน้ำตาลในเลือด อีกทั้งหลักฐานทางการแพทย์ก็ยังมีไม่เพียงพอจะสรุปว่ามะระมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 2 จริง จึงจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติม เพื่อพิสูจน์ประสิทธิภาพของมะระในด้านนี้ให้ชัดเจนต่อไป

มะระกับคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ

สารอนุมูลอิสระเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เซลล์ร่างกายเกิดความเสียหาย และอาจทำให้เสี่ยงเผชิญโรคมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคอัลไซเมอร์ โดยหลายคนเชื่อว่ามะระอาจเป็นผักสวนครัวชนิดหนึ่งที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระได้ เนื่องจากมะระประกอบไปด้วยสารฟีนอลหลายชนิด เช่น กรดแกลลิก (Gallic Acid) กรดคาเฟอิก (Caffeic Acid) และคาเทชิน (Catechin) ซึ่งเป็นสารพฤษเคมีที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ทั้งยังมีการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่า ใบมะระขี้นกมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและอาจช่วยป้องกันจุดด่างดำตามผิวหนังได้ แต่การทดลองดังกล่าวเป็นเพียงการศึกษาในห้องปฏิบัติการเท่านั้น จึงจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติมต่อไป

มะระกับการบรรเทากลุ่มอาการอ้วนลงพุง

อาการอ้วนลงพุงเป็นปัจจัยเสี่ยงหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ตามมา เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือโรคเบาหวานประเภทที่ 2 เป็นต้น ดังนั้น การรับประทานอาหารที่ดีและมีประโยชน์ต่อสุขภาพจึงอาจเป็นทางเลือกหนึ่งของผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก ป้องกันหรือรักษากลุ่มอาการอ้วนลงพุง ซึ่งมะระขี้นกเป็นพืชที่หลายคนเชื่อว่าอาจช่วยลดน้ำหนักได้ มีการศึกษาชิ้นหนึ่งแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของอาหารเสริมที่มีส่วนผสมของมะระขี้นก โดยพบว่าหลังรับประทานอาหารเสริมชนิดนี้ไปแล้ว 3 เดือน กลุ่มทดลองมีขนาดรอบเอวเล็กลงไปจนถึงสิ้นเดือนที่ 4 แต่ประสิทธิภาพของอาหารเสริมมะระขี้นกกลับเริ่มลดลงในช่วงเดือนที่ 5 และ 6 จากผลการวิจัยจึงอาจกล่าวได้ว่า มะระขี้นกอาจส่งผลดีต่อผู้ป่วยกลุ่มอาการอ้วนลงพุงในระยะแรก ๆ

อย่างไรก็ตาม งานค้นคว้าดังกล่าวเป็นเพียงการทดลองในเบื้องต้น ศึกษากับกลุ่มทดลองบางกลุ่ม และมีผู้เข้าร่วมการทดลองจำนวนน้อย จึงจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติมให้ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อยืนยันประสิทธิภาพของมะระในด้านนี้ต่อไป

มะระกับการสมานแผล

บาดแผลเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ และอาจทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นเกิดความเสียหาย หรือมีเลือดไหลซึมออกมา ระยะเวลาในการสมานแผลขึ้นอยู่กับความรุนแรงของบาดแผล และในบางครั้งบาดแผลอาจเป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคอื่นได้ด้วย เช่น แผลเบาหวาน ซึ่งเป็นบาดแผลที่อาจสมานตัวช้าและเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

ในอดีตเชื่อกันว่าพืชบางชนิด เช่น มะระ อาจมีสรรพคุณช่วยรักษาแผลได้ และเคยมีการศึกษาประสิทธิภาพของมะระในการสมานแผลด้วยการทดลองกับผิวหนังของกระต่ายที่มีแผลฉีกขาด พบว่าครีมที่มีส่วนผสมของมะระอาจช่วยเร่งให้แผลหายได้เร็วขึ้น นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งการศึกษาแสดงให้เห็นประสิทธิภาพของสารสกัดจากมะระที่ส่งผลดีและทำให้แผลเบาหวานในหนูทดลองหายเร็วขึ้นอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม แม้การศึกษาเหล่านี้จะชี้ให้เห็นว่ามะระมีประโยชน์ต่อการสมานแผล รวมถึงแผลเบาหวาน แต่ก็เป็นเพียงการศึกษาในสัตว์ทดลองเท่านั้น จึงจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติมถึงประสิทธิภาพของมะระต่อการสมานแผลในมนุษย์ รวมทั้งความปลอดภัยในการใช้มะระให้ชัดเจนต่อไป

มะระกับคุณสมบัติต้านเชื้อเอชไอวี

การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันและการใช้เข็มฉีดยาร่วมกันเป็นสาเหตุหลักของการติดเชื้อเอชไอวี และในปัจจุบันการติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ มีเพียงแต่ยาที่ยับยั้งการเพิ่มปริมาณเชื้อไวรัสเท่านั้น หลายคนจึงมีความหวังในการใช้พืชสมุนไพรรักษาโรคนี้ และมะระก็เป็นหนึ่งในพืชผักที่เชื่อกันว่าอาจช่วยต้านเชื้อเอชไอวีได้ และมีการศึกษาในห้องปฏิบัติการชิ้นหนึ่งพบว่า โปรตีนบางชนิดที่สกัดได้จากมะระอาจมีคุณสมบัติยั้บยั้งการแบ่งตัวของเชื้อเอชไอวี

อย่างไรก็ตาม แม้ผลการค้นคว้าจะแสดงถึงแนวโน้มที่ดี แต่จำเป็นต้องศึกษาทดลองในมนุษย์เพิ่มเติม เพื่อพิสูจน์ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของมะระก่อนนำไปใช้รักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวี

รับประทานมะระอย่างไรให้ปลอดภัย

การรับประทานมะระทั้งแบบดิบหรือปรุงสุกแล้วค่อนข้างปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ หากรับประทานติดต่อกันในระยะสั้น ๆ แต่ยังไม่มีข้อมูลด้านความปลอดภัยหากรับประทานมะระติดต่อกันนานเกินกว่า 3 เดือน รวมถึงการรับประทานส่วนอื่น ๆ ของมะระ หรือการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของมะระทาบริเวณผิวหนัง และในปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอจะระบุปริมาณในการรับประทานมะระที่เหมาะสม นอกจากนั้น ผู้บริโภคควรคำนึงถึงปัจจัยอื่น ๆ ของตนด้วย เช่น อายุ หรือปัญหาสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อความปลอดภัยก่อนรับประทานมะระหรือใช้ผลิตภัณฑ์ใด ๆ จากมะระ

ส่วนบุคคลในกลุ่มต่อไปนี้ ควรระมัดระวังในการรับประทานมะระเป็นพิเศษ

  • หญิงตั้งครรภ์และอยู่ในช่วงให้นมบุตร ไม่ควรรับประทานมะระ เนื่องจากมีการศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่า สารเคมีในผลหรือเมล็ดมะระอาจทำให้มีเลือดออกระหว่างตั้งครรภ์ และอาจเป็นสาเหตุให้แท้งได้ รวมถึงยังมีข้อมูลความปลอดภัยไม่เพียงพอหากรับประทานมะระในช่วงให้นมบุตร
  • เด็ก ห้ามรับประทานเยื่อหุ้มเมล็ดของมะระที่มีสีแดง เพราะอาจเป็นพิษต่อร่างกาย
  • ผู้ป่วยเบาหวาน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องใช้ยาลดระดับน้ำตาลในเลือด เช่น อินซูลิน ไกลพิไซด์ โทลบูตาไมด์ ไกลเบนคาไมด์ ไพโอกลิตาโซน เป็นต้น ควรระมัดระวังในการรับประทานมะระ เนื่องจากมะระอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดต่ำลงมากเกินไป ดังนั้น ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทานมะระ เพราะอาจต้องปรับปริมาณยาและควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่างใกล้ชิด
  • ผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการผ่าตัด ควรหยุดรับประทานมะระอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด เพราะมะระอาจรบกวนการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดทั้งในระหว่างและหลังการผ่าตัด
  • ผู้ที่มีภาวะขาดเอนไซม์จีซิกพีดี (G6PD) ไม่ควรรับประทานเมล็ดมะระ เพราะอาจเสี่ยงเกิดผลข้างเคียงต่อสุขภาพ เช่น โลหิตจาง ปวดศีรษะ ปวดท้อง มีไข้ และอาจมีภาวะโคม่าได้ในบางราย

หัวข้อสนทนาที่เกี่ยวข้อง

ค่าน้ำตาลในเลือดตอนตื่นนอนสวิง วัดได้ 112 อีกวัน 107 อีกวัน 65 แบบนี้เป็นเพราะอะไร

โดย Panakorn Malai

คือตอนนี้ผมกินยารักษาไทรอยครับ แล้ววัดน้ำตาล บ้างวันตื่นนอนน้ำตาล 112 บาง วัน 107 บางวัน 65 เป็นเพราะอะไรครับ

  • 1 ตอบ
  • มากกว่า 3 ปี
  • คำตอบโดยแพทย์
  • 1 ตอบ
  • มากกว่า 3 ปี
  • คำตอบโดยแพทย์

ตรวจผบว่าเป็นไทรอยด์ ตรวจพบค่าน้ำตาล 175 เป็นไทรอยด์ทำให้น้ำตาลขึ้นใหม

โดย Panakorn Malai

ผมตรวจผบว่าเป็นไทรอยด์ แล้วค่าน้ำตาล 175 เป็นไทรอยด์ทำให้น้ำตาลขึ้นใหมครับ

  • 1 ตอบ
  • มากกว่า 3 ปี
  • คำตอบโดยแพทย์

เพิ่มเติม