Alfacalcidol (แอลฟาแคลซิดอล) เป็นวิตามินดีสังเคราะห์ชนิดหนึ่งที่ส่งผลต่อกระบวนการสร้างและการสลายของกระดูก มีสรรพคุณช่วยเพิ่มปริมาณวิตามินดี ซึ่งจะช่วยเพิ่มระดับแคลเซียมและฟอสเฟตในร่างกาย นำมาใช้รักษาโรคต่าง ๆ ได้ เช่น ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ ภาวะฮอร์โมนพาราไทรอยด์ตํ่า ภาวะฟอสเฟตในเลือดต่ำ กระดูกบกพร่องจากภาวะไตวายเรื้อรัง และโรคกระดูกอ่อนหรือโรคกระดูกน่วม เป็นต้น นอกจากนี้ อาจใช้รักษาโรคอื่น ๆ ตามดุลยพินิจของแพทย์ด้วย
ยา Alfacalcidol มีข้อห้ามใช้และอาจเกิดผลข้างเคียงได้ ดังนั้น การใช้ยาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์และเภสัชกรเสมอ
เกี่ยวกับยา Alfacalcidol
| กลุ่มยา | ยาที่ส่งผลต่อกระบวนการสร้างและการสลายของกระดูก |
| ประเภทยา | ยาตามใบสั่งแพทย์ |
| สรรพคุณ | เพิ่มปริมาณวิตามินดีในร่างกาย รักษาภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ ภาวะฮอร์โมนพาราไทรอยด์ตํ่า ภาวะฟอสเฟตในเลือดต่ำ กระดูกบกพร่องจากภาวะไตวายเรื้อรัง โรคกระดูกอ่อนหรือโรคกระดูกน่วม |
| กลุ่มผู้ป่วย | เด็กและผู้ใหญ่ |
| รูปแบบของยา | ยารับประทาน |
คำเตือนในการใช้ยา Alfacalcidol
- แจ้งให้แพทย์ทราบก่อนใช้ยาหากมีประวัติแพ้ยาหรือส่วนประกอบของยาชนิดนี้ วิตามินดีชนิดต่าง ๆ หรือแพ้ยา อาหาร และสารใด ๆ
- ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยานี้หากมีประวัติการแพ้ยาโพรพิลีนไกลคอล เพราะยานี้มีส่วนประกอบของโพรพิลีนไกลคอล
- แจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยาทุกชนิดที่กำลังใช้อยู่ ทั้งยาที่แพทย์สั่ง ยาที่ซื้อใช้ด้วยตนเอง วิตามิน และสมุนไพรใด ๆ เพราะมียาหลายชนิดที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ เช่น ยาไทอะไซด์ ยาต้านชัก ยาไรแฟมพิน ยาไอโซไนอาซิด ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ และยากลุ่มคาร์ดิแอกไกลโคไซด์อย่างยาไดจอกซิน เป็นต้น
- แจ้งให้แพทย์ทราบก่อนใช้ยา หากมีภาวะแคลเซียมในเลือดสูง หรือภาวะแคลเซียมในเนื้อเยื่อร่างกายสูง
- แจ้งให้แพทย์ทราบก่อนใช้ยาเกี่ยวกับประวัติทางการแพทย์หรือโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคไต เช่น นิ่วในไต เป็นต้น
- แจ้งให้แพทย์ พยาบาล เภสัชกร และทันตแพทย์ทราบว่ากำลังใช้ยานี้ ก่อนเข้ารับการรักษาใด ๆ โดยเฉพาะก่อนการผ่าตัด
- ระหว่างที่ใช้ยานี้ ผู้ป่วยอาจต้องตรวจเลือดตามที่แพทย์สั่งเป็นประจำ เพื่อปรับเปลี่ยนปริมาณการใช้ยาให้เหมาะสม
- ผู้ป่วยไตล้มเหลวจะได้รับการตรวจระดับแคลเซียมในร่างกายอย่างสม่ำเสมอระหว่างที่ใช้ยานี้
- การใช้ยานี้ในผู้สูงอายุต้องใช้ยาอย่างระมัดระวัง เพราะเสี่ยงเกิดผลข้างเคียงได้สูง
- ผู้ที่ตั้งครรภ์ วางแผนมีบุตร หรือกำลังให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ถึงข้อดีและข้อเสียของยาก่อนใช้ยานี้
ปริมาณการใช้ยา Alfacalcidol
ปริมาณและระยะเวลาในการใช้ยาขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา โดยมีตัวอย่างการใช้ยา ดังนี้
ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ ภาวะฮอร์โมนพาราไทรอยด์ตํ่า ภาวะฟอสเฟตในเลือดต่ำ กระดูกบกพร่องจากภาวะไตวายเรื้อรังโรคกระดูกอ่อนในเด็ก หรือโรคกระดูกน่วม
เด็ก
ทารกคลอดก่อนกำหนดและทารกแรกเกิด รับประทานยาปริมาณ 0.05-0.1 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
เด็กน้ำหนักตัวน้อยกว่า 20 กิโลกรัม รับประทานยาปริมาณ 0.05 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
ผู้ใหญ่
รับประทานยาในปริมาณเริ่มต้น 1 ไมโครกรัม/วัน โดยมีปริมาณยาสำหรับควบคุมอาการอยู่ที่ 0.25-1 ไมโครกรัม/วัน
ผู้สูงอายุ
รับประทานยาปริมาณ 0.5 ไมโครกรัม/วัน
การใช้ยา Alfacalcidol
- ใช้ยาตามฉลากและตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด ไม่ใช้ยานี้ในปริมาณมากกว่า น้อยกว่า หรือติดต่อกันนานกว่าที่แพทย์แนะนำ หากมีข้อสงสัยควรสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาเสมอ
- ให้รับประทานยาพร้อมอาหาร โดยใช้ยาในเวลาเดิมทุกวันหรือตามที่แพทย์สั่ง ใช้ยาติดต่อกันจนครบเพื่อประสิทธิภาพในการรักษา และห้ามหยุดใช้ยาด้วยตนเอง
- ยาอาจออกฤทธิ์และเกิดผลทางการรักษาหลังจากใช้ยาผ่านไป 2-3 วัน
- หากลืมใช้ยา ให้รับประทานยาทันทีที่นึกขึ้นได้ แต่หากใกล้กับเวลาเข้านอนแล้ว ให้ใช้ยาในรอบถัดไป และห้ามเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า
- ห้ามให้ผู้อื่นใช้ยานี้ และห้ามใช้ยาของผู้อื่น
- หากสงสัยว่าตนเองใช้ยาเกินกว่าปริมาณที่กำหนด ควรแจ้งให้แพทย์ทราบทันที
- เก็บยาไว้ทีี่อุณหภูมิห้อง ให้ห่างจากความชื้น ความร้อน และแสงแดด โดยเก็บให้พ้นจากสายตาเด็กและสัตว์เลี้ยง
ผลข้างเคียงจากการใช้ยา Alfacalcidol
การใช้ยา Alfacalcidol อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น ปัสสาวะบ่อย เหงื่อออกมาก บวมตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย มีไข้พร้อมกับเจ็บบริเวณข้างลำตัว ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ กระหายน้ำ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน ปากแห้ง มีรสชาติคล้ายโลหะภายในปาก ปวดกระดูกและกล้ามเนื้อ รู้สึกไม่สบาย ท้องเสีย ท้องผูก มีผื่นขึ้น คันตามตัว หรือมีอาการลมพิษ เป็นต้น หากอาการดังกล่าวไม่หายไปหรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ผู้ป่วยควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจรักษา
ส่วนผลข้างเคียงที่รุนแรงจากการใช้ยา Alfacalcidol ได้แก่ อาการแพ้ยา ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการ เช่น เวียนศีรษะ หายใจลำบาก หน้าบวม ลิ้นบวม คอบวม มีผื่นขึ้น และคันตามตัว เป็นต้น ผู้ป่วยควรหยุดใช้ยาและไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการแพ้ยาเกิดขึ้น และหากพบอาการผิดปกติใด ๆ เพิ่มเติมก็ควรรีบแจ้งให้แพทย์ทราบด้วยเช่นกัน
