สวัสดีค่ะ คุณ Gusball,
หากจะเริ่มทานยาคุมกำเนิด ข้อห้ามหรือข้อควรระวังในการใช้ยาคุมกำเนิด ได้แก่ มีโรคความดันโลหิตสูงชนิดที่ควบคุมไม่ได้ มีอาการปวดศีรษะไมเกรนรุนแรง เป็นเนื้องอกที่เต้านม หรือเคยมีประวัติเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งที่เต้านม มีเนื้องอกหรือมะเร็งที่รังไข่ หรือมีประวัติเคยเป็น มีเนื้องอกในตับ มีตับอักเสบรุนแรงหรือเป็นตับแข็ง มีโรคการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ เป็นต้น ส่วนโรคหอบหืด สามารถที่จะทานยาคุมกำเนิดได้ค่ะ ไม่ได้ส่งผลให้โรคหอบกำเริบแต่อย่างใด
สำหรับยาคุมกำเนิดนั้น มีทั้งแบบชนิดฮอร์โมนเดี่ยวและชนิดฮอร์โมนรวม แต่ชนิดฮอร์โมนรวมจะมีประสิทธิภาพที่ดีกว่า ยาที่ขายโดยส่วนใหญ่จึงเป็นชนิดฮอร์โมนรวม ส่วนชนิดฮอร์โมนเดี่ยวจะเหมาะกับใช้ในหญิงที่ให้นมลูก เพราะจะไม่ไปขัดขวางการหลั่งน้ำนม
ซึ่งยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม จะมีทั้งแบบ 21 และ 28 เม็ด หากเป็นชนิด 21 เม็ด ก็ให้ทานวันละ 1 เม็ดจนครบ 21 เม็ด แล้วเว้นระยะไป 7 วัน เพื่อให้มีประจำเดือนมา แล้วจึงจะเริ่มทานยาคุมกำเนิดแผงใหม่ต่อไป แต่หากเป็นยาชนิด 28 เม็ด ส่วนใหญ่ก็จะเป็นเม็ดยาที่มีฮอร์โมน 21 เม็ดและเม็ดแป้ง 7 เม็ด การทานก็ให้ทานวันละ 1 เม็ดต่อเนื่องจนครบ 28 เม็ด แล้วจึงเริ่มทานยาคุมแผงใหม่ต่อไป ซึ่งในช่วงที่ทานยาคุมที่เป็นเม็ดแป้งก็จะมีประจำเดือนมา
การเริ่มทานยาคุมกำเนิดแผงแรกนั้น ควรเริ่มทานยาคุมกำเนิดภายใน 1-5 วัน นับจากวันแรกที่มีประจำเดือนมา ยาคุมกำเนิดก็จะออกฤทธิ์ในการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ทันที แต่หากไม่ได้เริ่มทานยาคุมกำเนิดภายใน 1-5 วัน นับจากวันแรกที่มีประจำเดือนมา ยาคุมจะยังไม่สามารถออกฤทธิ์ในการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ทันที ต้องทานต่อเนื่องไปอย่างน้อย 7 วันก่อน ส่วนการทานยาแผงที่ 2 และแผงต่อๆ ไป ก็ให้ทานตามชนิดของยา (21 หรือ 28 เม็ด) ดังที่กล่าวไปค่ะ
หากได้เริ่มทานยาคุมกำเนิดภายใน 1-5 วัน นับจากวันแรกที่มีประจำเดือนมา ยาคุมกำเนิดก็จะออกฤทธิ์ในการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ทันที โดยจะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้มากกว่า 99% หรือมีโอกาสตั้งครรภ์น้อยกว่า 1%
ส่วนวิธีการทานยาคุมกำเนิดนั้น ก็ให้ทานทุกวันตรงเวลา โดยสามารถเลือกทานเวลาใดก็ได้ และทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ค่ะ ส่วนยี่ห้อของยาคุม ขึ้นอยู่กับความสะดวกในการซื้อค่ะ ผลข้างเคียงไม่ได้แตกต่างกันมากนัก ทั้งนี้ ผลข้างเคียงอาจไม่เหมือนกันในแต่ละคน แม้จะเป็นยี่ห้อเดียวกันก็ตามค่ะ ดังนั้น ก็อาจต้องลองทานดูก่อน ว่าทานแล้วจะเกิดผลข้างเคียงหรือไม่ค่ะ
สำหรับผลข้างเคียงเรื่องการมีน้ำหนักขึ้นนั้น แต่ละคนก็ย่อมไม่เหมือนกันดังกล่าวไป ทั้งนี้ ยาคุมมักทำให้เกิดการคั่งของน้ำในร่างกาย หรืออาการบวมน้ำได้ จึงอาจทำให้ดูอ้วนขึ้น หรือมีน้ำหนักตัวขึ้นเล็กน้อยจากการมีน้ำสะสมในร่างกายมากขึ้นได้ โดยอาจเพิ่มเพียง 1-2 กิโลกรัม และเมื่อทานยาต่อเนื่องไประยะหนึ่ง ผลดังกล่าวก็จะค่อยๆ หายไป และร่างกายก็จะกลับมาเป็นปกติ ไม่เกิดการบวมน้ำต่อ และไม่ได้มีผลทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ ค่ะ
ส่วนเรื่องของสิวนั้น ยาคุมมักไม่ได้มีผลข้างเคียงทำให้สิวขึ้นค่ะ และหากเป็นยาคุมยี่ห้อที่มีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเพศชาย ก็จะช่วยลดการเกิดสิว ในผู้ที่เป็นสิวจากฮอร์โมนได้ด้วยค่ะ