สาเหตุของวัณโรคนั้นเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า เชื้อไมโครแบคทีเรียทูเบอร์คูโลซิส (Mycobacterium Tuberculosis) ซึ่งสามารถแพร่กระจายในอาการจากคนสู่คนได้ โดยเชื้อแบคทีเรียดังกล่าวสามารถแพร่กระจายได้โดยผ่านทางการไอ จาม การพูด และการหายใจ และจะยิ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้นหากอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยที่ติดเชื้อวัณโรคติดต่อกันเป็นเวลานาน ๆ ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้มีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อวัณโรคมีดังนี้
- เคยพักอาศัยหรือเดินทางมาจากพื้นที่ที่มีผู้ป่วยวัณโรคเป็นจำนวนมาก
- มีการติดต่อหรือสัมผัสอย่างใกล้ชิดกับผู้ที่ติดเชื้อ
- อาศัยอยู่ในพื้นที่แออัด
- มีระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอเนื่องจากโรคต่าง ๆ เช่น การติดเชื้อเอชไอวี โรคเบาหวาน โรคไตขั้นรุนแรง โรคมะเร็ง เป็นต้น
- อยู่ในระหว่างการรักษาอาการป่วยที่การรักษาส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง เช่น การรักษาด้วยเคมีบำบัด หรือการรักษาด้วยชีวบำบัด
- ผู้ที่มีอายุน้อยมาก หรือแก่ชรามาก ๆ เนื่องจากเป็นกลุ่มคนที่มีแนวโน้มจะมีสุขภาพอ่อนแอกว่าคนวัยอื่น ๆ
- มีสุขภาพที่ไม่ดี หรือมีโภชนาการที่ไม่ดี เนื่องมาจากรูปแบบการใช้ชีวิตหรือปัญหาอื่น ๆ เช่น เป็นพิษสุราเรื้อรัง ติดยาเสพติด เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีสุขภาพและภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงมีความเสี่ยงน้อยที่จะติดเชื้อ เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะทำลายเชื้อนี้ไปเองตามธรรมชาติ หรือถ้าหากได้รับเชื้อแต่มีสุขภาพที่แข็งแรง เชื้อก็จะไม่แสดงอาการใด ๆ ออกมา
